Πέμπτη, 10 Μαρτίου 2011

Laser ματιών: Η μέθοδος LASIK

Τι είναι το LASIK; Ποια προβλήματα μπορούν να διορθωθούν; Πόσο διαρκεί το εγχειρητικό και πόσο το μετεγχειρητικό στάδιο; Πόσο κοστίζει; Ο χειρουργός-οφθαλμίατρος Χάρης Μπριλάκης απαντάει σε όλα τα ερωτήματα!
Γιατί να καταφύγει κάποιος στο laser; Ποια προβλήματα
μπορούν να διορθωθούν και τι έχει να του προσφέρει;

Οι επεμβάσεις με laser αποτελούν ένα μόνο, μεγάλο, μέρος της διαθλαστικής χειρουργικής. Σκοπός είναι η ελάττωση και εξάλειψη προβλημάτων όπως η μυωπία, ο αστιγματισμός, η υπερμετρωπία και, με κάποιους συμβιβασμούς, η πρεσβυωπία. Απώτερος στόχος είναι η ελάττωση της εξάρτησής μας από οπτικά βοηθήματα, από γυαλιά δηλαδή και φακούς επαφής. Αυτή η ελευθερία είναι ακριβώς το όφελος και το κίνητρο. Και δεν μιλάμε βέβαια μόνο για το ψυχολογικό πλεονέκτημα της μη εξάρτησης, το να μην ψάχνουμε τα γυαλιά μας ή τα υγρά των φακών. Εξαλείφεται και η πιθανότητα αλλεργίας, ξηροφθαλμίας ή μόλυνσης από τους φακούς και τα υγρά τους. Το οπτικό πεδίο δεν έχει τους περιορισμούς που επιβάλλουν τα γυαλιά.
 Η δική σας εμπειρία τι λέει; Τι οδηγεί τους «ασθενείς» σας στο «νυστέρι»;
Συνήθως είναι η αίσθηση ότι κουράστηκαν, ότι δεν αντέχουν πια γυαλιά και φακούς. Ότι θέλουν να βλέπουν στη θάλασσα ή στα σπορ. Οι Έλληνες ασθενείς έχουν πάντα κάποιον υγιή πρακτικό λόγο που θέλουν να υποβληθούν σ’αυτήν την επέμβαση. Πολύ συχνά περιμένουν να κάνει κάποιος γνωστός τους πρώτα. Σε άλλες χώρες μπορεί να τους ωθεί και η μαγεία της νέας τεχνολογίας ή απλά μία οικονομική μελέτη, πόσα χρήματα θα εξοικονομήσουν μην αγοράζοντας γυαλιά ή φακούς για τόσα χρόνια. Σε ό,τι αφορά το «νέα» βέβαια, πρέπει να πούμε ότι η επέμβαση αυτή γίνεται εδώ και 20 χρόνια. Έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που θα μπορούσε κάποιος να τη θεωρήσει πειραματική. Στη χώρα μας το κοινό έχει καθυστερήσει συγκριτικά (με ΗΠΑ, Καναδά , Ισπανία, Βρετανία κ.α.) να την υιοθετήσει.
 Ποιες τεχνικές laser υπάρχουν; Ποιες οι διαφορές τους;
Ο σκοπός των επεμβάσεων αυτών είναι να αλλάξουμε το σχήμα του κερατοειδούς και την ισχύ του ως φακού. Ο κερατοειδής είναι το διαφανές πρόσθιο κεντρικό τοίχωμα του βολβού του οφθαλμού, πάνω στο οποίο «κάθεται» ο φακός επαφής. Στη μυωπία τον κάνουμε λιγότερο ισχυρό, στην υπερμετρωπία περισσότερο, στον αστιγματισμό αποκαθιστούμε τη σφαιρικότητά του. Δύο κατηγορίες επεμβάσεων μπορούμε να διακρίνουμε: το LASIK και τις λεγόμενες επιφανειακές σμιλεύσεις (PRK, LASEK, epiLASIK). Η διαφορά είναι ότι στο LASIK γίνεται μία ελεγχόμενη τομή, σχηματίζεται ένα flap, κάτω από την επιφάνεια του κερατοειδούς, και η σμίλευση με το laser γίνεται λίγο πιο βαθιά στον κερατοειδή. Η αποκατάσταση της όρασης γίνεται πιο γρήγορα με το LASIK (βλέπει κανείς αρκετά καθαρά για να οδηγήσει μετά από λίγες ώρες) και υπάρχουν ορισμένα διαθλαστικά σφάλματα, όπως η υπερμετρωπία και ο υψηλός αστιγματισμός που διορθώνονται καλύτερα με LASIK. Το flap τώρα μπορεί να σχηματιστεί με τον συμβατικό τρόπο ή με ένα άλλο νέο laser, το λεγόμενο Intralase, στο οποίο έχουμε και τη μεγαλύτερη πείρα από τις ελληνικές ομάδες. Το laser αυτό προσφέρει ένα αξιόπιστα λεπτό flap, όσο είναι «περίεργος» κι αν είναι ο κερατοειδής στον οποίο εφαρμόζεται. Κατά τα άλλα οι επιφανειακές σμιλεύσεις υπερέχουν καθότι λιγότερο παρεμβατικές.
 Ποιο είναι ο ιδανικός υποψήφιος για την επέμβαση; Ποιοι πρέπει να την αποφύγουν;
Δεν είναι όλοι οι διοπτροφόροι υποψήφιοι. Γίνεται ένας προέλεγχος, που περιλαμβάνει αρκετές εξετάσεις. Αυτές αξιολογούν τη σταθερότητα του κερατοειδούς και την ικανότητά του να δεχθεί μία σμίλευση / λέπτυνση ή και μία τομή χωρίς να χάσει το φυσιολογικό του σχήμα. Μετράται το πάχος του κερατοειδούς, η τοπογραφία μπορεί να αποκαλύψει τους οφθαλμούς εκείνους που δε θα ήταν σώφρον να υποβληθούν σε επέμβαση, γίνεται και μία μελέτη wavefront που δείχνει σε ποιους θα είχε νόημα μία εξατομικευμένη επέμβαση (customized ablation). Και άλλες βέβαια πολλές εξετάσεις, μέτρηση ξηροφθαλμίας, μέτρηση της κόρης, της πίεσης, βυθοσκόπηση, ένας υπερπλήρης οφθαλμολογικός έλεγχος.
 Τι περιλαμβάνει η προεγχειρητική διαδικασία;
Πολλές από τις εξετάσεις επαναλαμβάνονται και την ημέρα της επέμβασης. Υπ’όψιν ότι πριν τις τελικές μετρήσεις και την επέμβαση δεν πρέπει να έχουν φορεθεί μαλακοί φακοί για μία εβδομάδα τουλάχιστον, σκληροί για τέσσερις.
 Κατά τη διάρκεια της επέμβασης χρειάζεται νάρκωση;
Η μόνη νάρκωση που χρησιμοποιείται στην επέμβαση είναι κολλύριο, σταγόνες, όλοι όσοι έχουν εξετασθεί από οφθαλμίατρο έχουν δεχθεί τέτοιες σταγόνες. Δεν χρειάζεται άλλη μορφή νάρκωσης.
 Πόσο διαρκεί η επέμβαση; Πόσες επισκέψεις χρειάζονται;
Η επέμβαση αυτή καθ’εαυτή διαρκεί 15-20 λεπτά. Τόση ώρα περνά ο ασθενής μέσα στη χειρουργική αίθουσα. Αφού τελειώσει, αφενός θα πρέπει να δοθούν οδηγίες, αφετέρου να εξετάσουμε τους οφθαλμούς πάλι πριν φύγει για το σπίτι. Συνολικά για τον ασθενή εκείνη την ημέρα, εξετάσεις, επέμβαση, οδηγίες, τελικός έλεγχος είναι περίπου 1 ½ ώρα. Μετεγχειρητικώς παρακολουθείται την επόμενη μέρα, μία εβδομάδα μετά, στον ένα μήνα, στους 3, στους 6 μήνες και στον χρόνο.
 Πόσο διαρκεί η ανάρρωση και ποιες είναι οι οδηγίες στους ασθενείς σας; Ποια προβλήματα (side effects) πιθανώς να παρουσιαστούν;
Μετά το LASIK, υπάρχει μία αίσθηση άμμου στο μάτι για μία-δύο ώρες, με to LASEK αίσθηση καύσου τις πρώτες ώρες. Μέχρι τον μήνα πρέπει να θυμάται κανείς ότι έχει κάνει επέμβαση (πριν κάνει μπάνιο στην θάλασσα ή πριν μπορέσει να τρίψει τα μάτια άφοβα για παράδειγμα). Ένα αντιβιοτικό και ένα αντιφλεγμονώδες κολλύριο που δίνονται πρέπει να τα χρησιμοποιεί ο ασθενής με ευλάβεια κατά το πρόγραμμά τους. Δύο πράγματα πρέπει να αποφεύγονται στην αρχή, επαφή και βρέξιμο. Το λούσιμο για παράδειγμα γίνεται όπως στο κομμωτήριο ενώ στον ύπνο χρησιμοποιείται προστατευτική μάσκα. Εάν ένα μάτι που υπεβλήθη σε LASIK τριφτεί, ενδέχεται να προκληθούν κάποιες ρυτιδώσεις στο flap οι οποίες χρειάζονται κάποια επέμβαση πάλι για να αντιμετωπιστούν. Ή μπορεί να συμβεί μία φλεγμονή, που να χρειαστεί μία πολύ σύντομη πράξη για να λήξει συντομότερα εάν δεν ανταποκρίνεται στα κολλύρια. Σε γενικές γραμμές τα περισσότερα προβλήματα αντιμετωπίζονται, τόσο καλύτερα όσο νωρίτερα παρουσιαστεί ο ασθενής.
 Είναι ασφαλές; Στο ίντερνετ και τη βιβλιογραφία υπάρχουν πολλές πληροφορίες για μη αναστρέψιμες βλάβες μετά την εγχείρηση!
Δύο είναι οι χειρότερες επιπλοκές: τις πρώτες ημέρες, μία μόλυνση. Μακροπρόθεσμα, κάτι πολύ σπάνιο που λέγεται εκτασία και χρειάζεται σκληρούς φακούς ή άλλη επέμβαση για να διορθωθεί. Κάποια μάτια κινδυνεύουν να πάθουν εκτασία περισσότερο από άλλα ένας έμπειρος χειρουργός μπορεί να το δει στον προεγχειρητικό έλεγχο. Σε ό,τι αφορά την μόλυνση τώρα, η πιθανότητα να συμβεί είναι 1/5000 και τις περισσότερες από αυτές τις φορές εφόσον την δούμε εγκαίρως δεν αφήνει κάποια ουλή που να επηρεάζει την όραση. Βέβαια, όπως και με τις μολύνσεις από τους φακούς επαφής, εάν συμβεί κάποια κεντρική μόλυνση, με κάποιο πολύ επιθετικό μικρόβιο που δεν ανταποκρίνεται στα αντιβιοτικά και το κυριότερο αν καθυστερήσει ο ασθενής να παρουσιαστεί, εκεί μπορεί η καλύτερη δυνατή όραση να ελαττωθεί.
 Ποιο είναι το συνολικό κόστος;
Ένα μέσο κόστος στη χώρα μας κυμαίνεται γύρω στις 3 με 4 χιλιάδες ευρώ ανάλογα με τον τύπο της επέμβασης. Δεν χρειάζονται για παράδειγμα όλοι το Intralase, το οποίο ανεβάζει το κόστος. Περιλαμβάνεται συνήθως η παρακολούθηση για τουλάχιστον έναν χρόνο, επίσης το κόστος μιας πιθανής επανεπέμβασης. Η πιθανότητα να μείνει κάποια μικρή υπολειπόμενη διαθλαστική ανωμαλία είναι πολύ μικρή, σε μας κάτω του 1%, αλλά φυσικά δεν χρεώνεται ο ασθενής στην περίπτωση που ενοχλεί και γίνει μια μίνι-επέμβαση πάλι.
 Εσείς έχετε κάνει laser ή θα εμπιστευόσασταν την επέμβαση για κάποιο συγγενικό σας πρόσωπο;
Έχω κάνει επέμβαση σε πολλούς πολύ κοντινούς συγγενείς. Ο ίδιος δεν τη χρειάζομαι, αλλά θα την έκανα ευχαρίστως. Το προφίλ ασφαλείας είναι τέτοιο που ξεπερνά κανείς εύκολα τις φοβίες του τύπου «στους συγγενείς του γιατρού συμβαίνουν όλα». Για τη χώρα μας μπορώ να πω έχοντας προσωπική πείρα από ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο ότι το επίπεδο της διαθλαστικής χειρουργικής που μπορεί να βρει ο ενημερωμένος ασθενής είναι υψηλότερο. Δεν υπάρχουν οι περιορισμοί του FDA που καθυστερούν την πρόσβαση των αμερικανών σε καλύτερα μηχανήματα, δεν υπάρχει η παντοκρατορία του marketing των μεγάλων εταιρειών που επηρεάζει ποια τεχνολογία θα χρησιμοποιήσει ο χειρουργός ( και που δεν είναι εκεί πάντα η καλύτερη...). Δεν επιτρέπεται και η ιατρική διαφήμιση, μερικές ιστοσελίδες αμερικανών συναδέλφων είναι κραυγαλέες για παράδειγμα και στερούνται σοβαρότητος. Σε γενικές γραμμές σήμερα ξέρουμε πολύ καλά ποιοι δεν θα έπρεπε να κάνουν την επέμβαση διόρθωσης της όρασης με laser. Γι’ αυτούς που είναι κατάλληλοι το τελικό αποτέλεσμα σε έμπειρα χέρια πολύ δύσκολα θα είναι χειρότερο από την όραση που έχει κανείς με γυαλιά ή με φακούς επαφής.
 Χάρης Σ. Μπριλάκης, MD, MPH
Οφθαλμολογικό Κέντρο www.eyes.gr, Αθήνα
& Ultralase Laser Eye Clinic, Newcastle
Πηγή: http://news247.gr

About the Author

BlogOfBlogs

Author & Editor

BlogInGr - Blogging since 2008 , with some breaks.

 
BlogInGr © 2015 - Blogger Templates Designed by Templateism.com