Δευτέρα, 19 Μαρτίου 2012

Το "κούρεμα" των ομολογιούχων και ο ύποπτος ρόλος των τραπεζών…

Το παιχνίδι λοιπόν ήταν στημένο. Οι τράπεζες διαπραγματεύθηκαν το PSI εξασφαλίζοντας τα δικά τους συμφέροντα, και με την ψήφο τους επέβαλλαν υποχρεωτικό κούρεμα στα φυσικά πρόσωπα...
Το υποχρεωτικό κούρεμα στα ομόλογα των ιδιωτών έχει φέρει σε θέσεις μάχης τα φυσικά πρόσωπα – κατόχους ομολόγων και το Ελληνικό Δημόσιο. Οι ιδιώτες που είδαν τις αποταμιεύσεις τους να εξατμίζονται από τη μία μέρα στην άλλη, ετοιμάζονται για σωρεία αγωγών, στις οποίες θα εμπλακούν αναπόφευκτα και οι Ελληνικές τράπεζες. Ποιος είναι όμως ο ρόλος των τραπεζών σε όλη αυτή την ιστορία;
Πολλοί θα υποστηρίξουν ότι οι τράπεζες δεν έχουν καμία ευθύνη για τις απώλειες των ιδιωτών ομολογιούχων, διότι και εκείνες είχαν τεράστιες απώλειες από την ανταλλαγή των ομολόγων. Πολύ σωστά. Αυτή όμως είναι μόνο η μισή αλήθεια.

Οι τράπεζες, βρισκόμενες σε άμεση επαφή με την Τράπεζα της Ελλάδος, προφανώς είχαν άμεση πληροφόρηση για την
κατάσταση της οικονομίας και τα αδιέξοδα των δημοσιονομικών. Αυτή η πληροφόρηση δεν δόθηκε ποτέ στους ιδιώτες αποταμιευτές, όπως οφείλει να κάνει κάθε τραπεζικός οργανισμός που σέβεται τους πελάτες του. Αντιθέτως, οι τράπεζες, προώθησαν την επιλογή των ομολόγων στους αποταμιευτές σαν μία σίγουρη επένδυση. Επομένως η καταστροφή όσων αποταμίευσαν σε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου, ιδιαίτερα την περίοδο 2008-2010, βαρύνει και τις τράπεζες.
Άλλωστε οι τράπεζες για πάρα πολλά χρόνια είχαν τεράστιο όφελος από τη διακίνηση των ομολόγων. Η τράπεζα έπαιρνε τα ομόλογα σε προνομιακές τιμές και στη συνέχεια τα διέθετε στους αποταμιευτές σε τιμές γύρω από το 100% της αξίας τους, αποκομίζοντας τεράστια κέρδη μέσα σε λίγες μέρες. Προκειμένου να εξασφαλίσουν τα κέρδη αυτά, πιθανόν να «ξεχνούσαν» να αναφέρουν στους αποταμιευτές την τραγική κατάσταση της οικονομίας και την πολύ πιθανή επίπτωσή της στην αξία των ομολόγων.
Παράλληλα, για τα ομόλογα που οι τράπεζες τηρούσαν οι ίδιες στο χαρτοφυλάκιό τους, υπήρχαν σημαντικά οφέλη για πολλά χρόνια. Οι τράπεζες εισέπρατταν από το Δημόσιο υψηλά επιτόκια, τα οποία είναι ακόμη υψηλότερα αν συνυπολογίσουμε ότι τα είχαν αγοράσει σε τιμές σημαντικά χαμηλότερες της ονομαστικής τους αξίας. Στη συνέχεια έδιναν τα ομόλογα ως εγγύηση στην ΕΚΤ, από όπου δανείζονταν με πολύ χαμηλότερο επιτόκιο. Μόνο από τη μειωμένη τιμή αγοράς και τη διαφορά των επιτοκίων, τα οφέλη του τραπεζικού συστήματος ήταν τεράστια.
Όταν πλέον η κατάσταση έγινε οριακή και άρχισαν οι διαβουλεύσεις για το PSI, οι τράπεζες είχαν πολλούς και σημαντικούς λόγους να δώσουν τη συγκατάθεσή τους.
1.     Τα ομόλογα 20 ή 30 ετών μπορεί να είναι απλά κουρελόχαρτα για το μέσο ιδιώτη, ο οποίος στις περισσότερες περιπτώσεις δε θα ζήσει αρκετά ώστε να ρευστοποιήσει τους μακρινούς τίτλους. Για τις τράπεζες όμως, είναι ρευστό! Κι αυτό γιατί θα συνεχίζουν να τα εκχωρούν στην ΕΚΤ εξασφαλίζοντας και ρευστότητα και κέρδη από τη διαφορά των επιτοκίων, καθώς το επιτόκιο της ΕΚΤ παραμένει χαμηλότερο από το 2% των νέων ομολόγων. Και η ΕΚΤ από την πλευρά της προτιμάει τα νέα ομόλογα, καθώς λόγω του Αγγλικού δικαίου έχουν μεγαλύτερη εξασφαλιστική αξία από τα παλαιά. Έτσι, για τις τράπεζες το 31,5% είναι στην ουσία σαν μετρητά, και όλο το τραπεζικό σύστημα είναι ικανοποιημένο.
2.     Σύμφωνα με τα νούμερα που ανακοινώνει κατά καιρούς ο υπουργός Οικονομικών, το ποσό που θα χρησιμοποιηθεί για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, κυμαίνεται μεταξύ 30 και 50 δις ευρώ, με τα τελευταία δημοσιεύματα να κάνουν λόγο για 48 δις. Επομένως, για το 53,5% του κουρέματος που υπόκεινται οι τράπεζες, χρηματοδοτούνται από το Ελληνικό Δημόσιο με 48 δις, άτοκα για μερικά χρόνια. Οι 11.000 Έλληνες ιδιώτες τι αντίστοιχη στήριξη έλαβαν από το κράτος;
3.     Οι τράπεζες θα καταγράψουν το σύνολο των απωλειών τους από το PSI+ στα λογιστικά τους αποτελέσματα και θα τις συμψηφίσουν με τα μελλοντικά τους κέρδη, έχοντας σημαντικά φορολογικά πλεονεκτήματα για πάρα πολλά χρόνια.
4.     Οι τράπεζες γνωρίζουν ότι οι ιδιώτες δεν μπορούν να κρατήσουν τίτλους λήξεως 20 και 30 ετών. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι θα επιδιώξουν αργά ή γρήγορα να ξεφορτωθούν αυτά τα άχρηστα σε εκείνους χαρτιά σε οποιαδήποτε τιμή, προκειμένου να πάρουν έστω λίγα μετρητά. Αυτή τη στιγμή η αξία τους είναι γύρω στο 20%, και μόνο οι τράπεζες μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν σαν ρευστό στο 100%. Ο νοών νοήτω…
Το παιχνίδι λοιπόν ήταν στημένο. Οι τράπεζες διαπραγματεύθηκαν το PSI εξασφαλίζοντας τα δικά τους συμφέροντα, και με την ψήφο τους επέβαλλαν υποχρεωτικό κούρεμα στα φυσικά πρόσωπα. Οι ιδιώτες αγνοήθηκαν παντελώς από όλους: κυβέρνηση, τρόικα και τράπεζες. Ούτε καν την πρόκληση των 30 ετών δε σκέφτηκαν. Γι αυτό και οι δηλώσεις Γιούνκερ, πέρα από τον εγχώριο πολιτικό σάλο που ξέσπασε, προκάλεσαν και  τεράστια θλίψη σε κάθε σκεπτόμενο πολίτη. Από τους ντόπιους πολιτικάντηδες και τους αδίστακτους τραπεζίτες δεν περιμέναμε πολλά. Περιμέναμε όμως κάτι καλύτερο από τους Ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Του Αντώνη Σουρανάκη
Οικονομολόγου

About the Author

BlogOfBlogs

Author & Editor

BlogInGr - Blogging since 2008 , with some breaks.

 
BlogInGr © 2015 - Blogger Templates Designed by Templateism.com